Terug naar de basis

Arch en zijn kleine verrassingen

Sinds mijn overstap vanaf Windows en macOS draai ik Arch Linux. Het is een fijne en stabiele distro, en ik zou niet snel meer iets anders willen. Net als elk besturingssysteem heeft Arch zijn quirks. Van sommige zaken ga je ervan uit dat ze er standaard in zitten, maar op Arch moet je dan net even iets extra installeren. Daar ben je je niet altijd van bewust, totdat je het tegenkomt.

Dit weekend heb ik voorlopig de laatste overstap gemaakt van window manager. En ik zeg bewust voorlopig, want wie mij een beetje volgt weet dat ik nogal eens wissel. Tijd voor een terugblik op die reis, en waarom ik nu uitgekomen ben op iets wat eigenlijk al jaren bestaat.

Python als config, dat sprak me aan

Mijn tijd op Arch begon met Qtile als window manager. Daar was ik lange tijd zeer tevreden over. Python als configuratietaal voelt natuurlijk voor mij, en het werkt gewoon. Alleen alles "ricen", zoals dat in de community heet, kost veel tijd. Ik was daar aardig ver mee gekomen, maar ondertussen zag ik op Reddit steeds meer mooie screenshots langskomen van een Wayland compositor genaamd Hyprland.

Eén ontwikkelaar, één point of failure

Hyprland trok me om twee redenen. Ricen leek makkelijker, en het was meteen de overstap van X11 naar Wayland. Dat klonk mij goed in de oren, en ik moet zeggen, dat was het ook zeker. Het zag er prachtig uit en de animaties waren vloeiend.

Maar er was een patroon. Vaak ging er na een update wel weer een stuk van mijn config kapot. Iets waar ik moeite in had gestoken om mooi en werkend te krijgen, was ineens stuk. Dat vond ik serieus vervelend. Toen ik wat verder ging lezen kwam ik erachter dat er eigenlijk in de kern maar één hoofdontwikkelaar is van Hyprland, namelijk Vaxry. Er zijn wel contributors, maar Vaxry zwaait met de scepter. Ik zie dit dus echt als een one man show.

Ik denk dat impulsieve wijzigingen daar de oorzaak zijn van die brekende configs. Dat is voor mij niet productiewaardig, hoe mooi het systeem ook is. Ik weet als geen ander dat één is geen is. Dat heb ik zelf van dichtbij meegemaakt in mijn werk met infrastructuur. Iemand kan uitvallen en dan is het klaar. Die afhankelijkheid vond ik op mijn dagelijkse werkomgeving niet acceptabel.

Scrolling tiling klonk als de oplossing

Ik had nog wat issues op Wayland die ervoor zorgden dat ik terugverlangde naar Qtile, dus heb ik daar een lange tijd weer stabiel op gewerkt. Tot er weer mooie screenshots op Reddit verschenen, met een iets andere insteek. Een scrolling tiling window manager. Het idee maakte me nieuwsgierig. Vloeiende animaties, een goede club aan maintainers, en stabiel. Dat werd Niri, en dat heb ik de laatste drie maanden uitgeprobeerd.

In het begin ging het lekker. Niri in combinatie met DankMaterialShell ging heel vloeiend, DMS zorgde voor een aantal mooie gimmicks, en de configuratie was prima te doen. Op papier had ik alles wat ik wilde.

Waar is dat venster nou?

Maar toch bleef ik me ergeren, en in het begin wist ik niet eens goed waar dat vandaan kwam. Tot het kwartje viel: waar was dat venster nou? Met mijn drie monitoren werd het op den duur een oneindig zootje. Het op en neer en links en rechts swipen werd gewoon te veel. Het voelde alsof je een fabriekshal gebruikte voor het onderhoud van een Mini Cooper en je gereedschap overal verspreid lag. Er komt geen eind aan.

Daar komt nog bij dat Niri bij vensters die breder zijn dan je scherm automatisch meeswipet zodra je de muis aanraakt. Klein detail, maar als je dat de hele dag onbedoeld triggert, word je er gek van.

i3 bestaat al jaren, en met reden

Dus ik heb me afgevraagd: wat wil ik nou eigenlijk? Terug naar de basis, maar liever geen X11 meer. Qtile en Wayland gaan niet heel lekker samen, en er zijn inmiddels betere alternatieven. Ik heb gekeken waar de basis lag, en dat is i3. De inplace replacement voor i3 op Wayland is Sway geworden.

Ik heb nu mijn Niri config en keybinds omgebouwd naar Sway, en ben teruggegaan van DMS naar Waybar. Voor nu voelt het als thuiskomen:

• Vensters zijn weer waar ik verwacht dat ze zijn.
• Geen verspringende schermen als er een popup of scratchpad overlay verschijnt.
• Als ik de muis aanraak blijft mijn scherm gewoon staan.
• Drie monitoren voelen weer als drie monitoren, niet als één eindeloze rolbaan.

Sway heeft bovendien een volwassen ontwikkelteam, een lange staat van dienst en een config formaat dat vrijwel identiek is aan i3. Dat betekent ook dat er een gigantische hoeveelheid documentatie en voorbeelden te vinden is.

Saai is een feature

Voor nu heb ik het gevoel dat mijn computer weer voorspelbaar, saai en bruikbaar is. En dat is precies wat ik wil. Het is dus niet altijd zo dat meer beter is. Oneindig is verwarrend, en dat wordt stiekem rete irritant.

Als je op productiviteit focust is een tiling window manager fantastisch. Maar voor mij hoeft daar verder niets aan te veranderen. Geen scrolling, geen oneindige workspaces, geen animaties die mijn aandacht trekken. Gewoon vensters op vaste plekken, op de monitor waar ik ze heb neergezet.

Soms is de beste upgrade een stap terug naar wat al jaren werkt.